Die verband tussen die fluoriedinhoud van drinkwater en die voorkoms van tandfluorose in geselekteerde gebiede in Suid-Afrika: 'n medies-geografiese studie

Abstract

Die tydruimtelike variasie in die fluoriedinhoud vannatuurlike drinkwater en in die voorkoms van tandfluorose, die verband tussen hierdie veranderlikes asook hulle kovariasie is op 'n hoe resolusievlak in geselekteerde endemiese gebiede ondersoek. Die drie studiegebiede verskil grootliks van mekaar wat sommige fisies- en menslik-geografiese kenmerke betref, maar ondergrondse water was oral die belangrikste bron van drinkwater. Ioonspesifieke analise en laboratoriumtegnieke is gebruik om die fluoriedinhoud van die drinkwater uit 517 bronne te bepaal. Die tande van 3 068 kinders is klinies en fotografies ondersoek. Die erkende Tooth Fluorosis Index en die indeks van Dean is gebruik om die voorkoms van fluorose te beskryf. Grafiese tegnieke, beskrywende statistieke en nieparametriese analise van variansietoetse is gebruik om die voorkoms en tydruimtelike variasiepatrone van die sleutelveranderlikes in elke studiegebied, asook die verskillende ruimtelike eenhede binne die studiegebiede, te beskryf. Die verband tussen die sleutelveranderlikes asook hul intra- en interareale kovariasie is ontleed. Daar is gevind dat die fluoriedinhoud van die ondergrondse water in die Pilanesberg- en Hammanskraal-studiegebied relatief hoog tot hoog is en die in die Vrystaat-studiegebied relatief laag. Ruimtelike veranderlikheid met groot verskille oor klein afstande kenmerk die fluoriedinhoud van ondergrondse water ongeag die gesteentes waaruit dit onttrek word. Middelwaardes bied ontoereikende beskrywings van die fluoriedgehalte van die drinkwater. Die skep van nuwe drinkwaterbronne veroorsaak langtermynvariasie in die fluoriedinhoud van die beskikbare drinkwater. Fluoroseprevalensie in die studiegebiede bet van 62% tot 87% gewissel, met meer ernstige aantasting in die Pilanesberg- en Hammanskraal-gebied as in die Suid-Vrystaat. Beduidende intra-areale ruimtelike variasie is 'n wesenlike kenmerk van die voorkoms van fluorose in al drie studiegebiede. In alle gevalle het die variasiepatroon in die fluoriedinhoud van die drinkwater die in die voorkoms van fluorose slegs gedeeltelik verklaar. Sporadiese en/of periodieke kortstondige blootstelling aan hoe fluoriedkonsentrasies lei tot emstige aantasting ten spyte van die gereelde gebruik van water met 'n laefluoriedinhoud. Ligte fluorose ontwikkel geredelik in assosiasie met <0,5 mgF-/l en matige fluorose in assossiasie met 0,5-0,7 mgF-/l, die optimum konsentrasieinterval vir fluoridasie in Suid-Afrika.